Aan Myne Mede-Burgers (1795)

Titelbeschrijving
Vryheid, gelykheid, broederschap. Aan Myne Mede-Burgers, byzonder de leden van het schootsvel toegewyd.

Periodiciteit
Over dit blad meldt Saakes in zijn Naamlijst van december 1795 (p. 207) dat er 25 afleveringen verschenen zijn, compleet, met titel, voor veertien stuivers. Ten minste de eerste vier afleveringen zijn bewaard (vgl. 3 en 8).
Het blad is mogelijk onregelmatig verschenen: ‘eene geregelde voortgang van dit geschrift op een bepaalden tyd word u […] niet beloofd’ (p. 1). De redenen daarvan zijn drukke beroepsbezigheden, naast de mogelijkheid dat het vaderland de schrijver wellicht bepaalde taken oplegt.

Bibliografische beschrijving
Elke aflevering telt 4 pagina’s in octavo. De vier nog bewaard gebleven afleveringen hebben na de algemene titel slechts een nummeraanduiding.

Boekhistorische gegevens
Het colofon achter elke aflevering luidt: ‘Te Amsteldam, by W. Wynands, en verder alom, a ½ stuiv.’.

Inhoud
De nummers bevatten niet zozeer vertogen als wel instruerende uitleg over basisbegrippen als vrijheid, gelijkheid, broederschap, en de plaats van de godsdienst die in de toekomst dienend moet zijn en niet dwingend. Daarnaast vindt men adviezen over hoe te handelen in de nieuwe situaties, zoals het kiezen van een nieuwe krijgsraad. Doorgaans getuigt de tekst van een tamelijk radicaal standpunt: de katholieken zijn medebroeders, oude machthebbers zijn besmet.
De docerende toon wordt verklaard uit het feit dat de lezers bestonden uit leden van het genootschap Het Schootsvel. Dit was vóór de revolutie een leesgezelschap van  met patriottisme en revolutie sympathiserende lieden uit ambachten en burgerij, die niet veel educatie hadden genoten. Er waren afdelingen in vele steden; in 1794 was het gezelschap vaak verboden.
Het geschrift heeft ten doel ‘den minkundigen onder u lieden zo veel mooglijk te onderwyzen, en te verbeeteren, hun voor het genot der Vryheid geschikt; en dus gelukkig te maaken’ (p. 1).
Het kan zijn dat de doelgroep uitsluitend bestond uit de leden van de afdeling Amsterdam.

Exemplaren
¶ Amsterdam, Universiteitsbibliotheek: Obr. 177

Literatuur
¶ A.J Hanou, ‘Het schootsvel aan de muur’, in: Thoth 49 (1998) p. 200-210.

André Hanou