Alkmaarsche Courant (1799-1942)

Titelbeschrijving
Alkmaarsche Courant.
In de Bataafs-Franse tijd verscheen de krant onder andere titels: Gazette d’Alkmaar / Alkmaarsche Courant (1811) en Affiches, Annonces et Avis Divers d’Alkmaar / Advertentien, Aankondigingen en Verschillende Berigten van Alkmaar (1811-1813).

Periodiciteit
De krant verscheen in de Bataafs-Franse tijd in verschillende gedaantes en onder verschillende titels. Ze kwam één maal per week uit; pas ver in de negentiende eeuw werd het een dagblad.
Als Alkmaarsche Courant verscheen zij van 7 januari 1799 tot en met 28 januari 1811, met enige onregelmatigheid in september en oktober 1799 wegens de oorlogssituatie in het gebied rond Alkmaar, tijdens de inval van de Engelsen en Russen in die periode.
Vanaf 4 februari 1811 werd de krant tweetalig, met het nieuws naast elkaar in twee kolommen (Frans links, Nederlands rechts); de advertenties bleven echter in het Nederlands. Vanaf genoemde datum tot en met 25 november 1811 droeg de krant als titel Gazette d’Alkmaar / Alkmaarsche Courant. De wijzigingen waren het gevolg van het keizerlijk besluit van 3 augustus 1810, dat elk departement nog slechts één nieuwsblad zou mogen hebben. Het formaat werd toen een half vel klein folio.
Op 26 september 1811 besloten de autoriteiten dat Alkmaar mocht blijven behoren tot de steden waar een advertentieblad mocht uitgegeven worden. Met ingang van 2 december 1811 veranderde de krant in Affiches, Annonces et Avis Divers d’Alkmaar / Advertentien, Aankondigingen en Verschillende Berigten van Alkmaar. Tot en met 24 november 1813 verscheen het weekblad in beide talen.
Vanaf 1 december 1813 werd er nog alleen in het Nederlands gepubliceerd, opnieuw met de titel Alkmaarsche Courant. Spoedig daarop nam ze ook weer nieuws op, naast de advertenties.

Bibliografische beschrijving
Het titelblok van het eerste nummer bevat titel, nummer- en datumaanduiding (titelvignet ontbreekt). Onder de titel staat: ‘Het vyfde jaar der Bataafsche vryheid’. De woorden ‘Gelykheid, vryheid, broederschap’ boven het titelblok verdwijnen na 23 november 1801.

Boekhistorische gegevens
De uitgever is 1799-1804 Adrianus Sterck, te Alkmaar. Na zijn dood, vanaf 6 augustus 1804, zijn het de Erven Sterck. Als hun belangenbehartiger-directeur trad op: Hendrik Wentel (tot 18 februari 1817).

Inhoud
Tot 4 februari 1811 bevat de krant nieuws uit Europa, waaronder de Franse republiek, alles enigermate Fransgezind ingekleurd.
Tot 2 december 1811 blijft het een nieuwsblad. Daarna is het nog slechts een advertentie- en mededelingenblad. Als zodanig bevat het blad weinig méér dan regeringsbesluiten, plaatselijke verordeningen, aanbestedingen, verkopingen, prijsscouranten en advertenties. Toch konden er nog de nodige strubbelingen ontstaan met de Franse censuur, over de mate waarin huwelijksaankondigingen geplaatst mochten worden (zie Kruseman).
Vanaf 1 december 1813 is het weer een volwaardige krant.

Relatie tot andere periodieken
De krant is voortzetting van de Noordhollandsche Courant (1796-1798).

Bronnen
¶ Alkmaar, Regionaal Archief: 896 A (tevens: SZ microfiche).

Literatuur
¶ Jongenelen, ‘Aan het volk van Nederland’, in: Mededelingen van de Stichting Jacob Campo Weyerman 32 (2009), p. 144-146.
¶ C.W. Bruinvis, De levensloop van een honderdjarige. Geschiedenis der Alkmaarsche courant (1799-1899) door een oud-gediende der pers […], (z.p. 1899).
¶ A.C. Kruseman, De Fransche wetten op de Hollandsche drukpers 1806 tot 1814 (Amsterdam 1889), p. 226-231.

André Hanou