Explicator van Honderd Zinneprenten (1761)

Titelbeschrijving
De Explicator van Honderd Zinneprenten.

Periodiciteit
Veertiendaags blaadje. Nr. 1 is gedateerd maandag 2 februari 1761. Er wordt voor deze aflevering geadverteerd in de Oprechte Haerlemsche Courant van 31 januari 1761. Nr. 2 wordt aangekondigd in de Oprechte Haerlemsche Courant van 14 februari 1761.
Op grond van de titel zou men verwachten dat er 100 afleveringen zouden verschijnen. Het lijkt er echter op dat het bij nr. 2 gebleven is.

Bibliografische beschrijving
‘Wy zullen voortaen acht bladzyden [in kwarto] leveren’, zo eindigt nr. 1 van de Explicator. Het titelblok bevat de titel, de spreuk die wordt behandeld, en de datum.

Boekhistorische gegevens
De colofon van nr. 1 meldt de volgende verkoopadressen:

te Haarlem by Jan Huytink, Dord Blusse, Delft Graauenhaan, Leiden le Mair, Amserdam P. Meyer en andere, Rotterdam Maronier, Gouda van Werkhoven, ‘sHage P.v.Thol, Alkmaer Maagh, Hoorn Duyn, Enchuyzen Callenbach Klenk, Purmerende Jordaan, Zaandam Broekhuyzen, en Utrecht van Poolsum, &c. &c.

Nr. 1 is als prospectus gratis verkrijgbaar; voor de volgende afleveringen moet 1½ stuiver worden neergeteld.

Inhoud
In iedere aflevering staat een zinspreuk centraal: in nr. 1 is dit ‘De grootste Pluimstrykers zyn den Hove’ en in nr. 2 is het volgens genoemde advertentie ‘van den Os gaat hy op den Esel’.
De schrijver beschrijft een ‘Prentje’ – dat mogelijk ook in het blad werd afgedrukt – en voegt er een ironisch/satirische uitleg aan toe. Er worden terloops wat klappen uitgedeeld: Chomels Huishoudelyk woordenboek zou vol drukfouten zitten en Pieter Poeraets ‘Monens Spelding verdedigd’ wordt belachelijk gemaakt.

Exemplaren
¶ Den Haag, Koninklijke Bibliotheek: 3163 G 56
¶ Full text nr. 1

Rietje van Vliet