Titelbeschrijving
¶ De Fransche Spion, te Londen.
Periodiciteit
Er wordt voor het eerste ‘Stuk’ geadverteerd in de ’s Gravenhaegse Courant van 29 oktober 1778.
Een volgende aflevering van de Spion is vermoedelijk nooit verschenen. De recensent van de Vaderlandsche Letteroefeningen (1780) zegt verheugd te zijn dat een tweede ‘aanrigting’ van deze Spion nooit gevolgd is.
Bibliografische beschrijving
Deze aflevering bevat II (titelpagina) plus 140 pagina’s, in groot octavo. Na een simpele short title volgt de tekst, waarin soms kopjes gebruikt worden om de verschillende tekstdelen structuur te geven.
Boekhistorische gegevens
Titelpagina: ‘In ’sGravenhage, By H.H. van Drect [= Drecht] Boekverkooper in de Papestraat 1778’.
Prijs: 15 stuivers (advertentie ’s Gravenhaegse Courant van 29-10-1778).
Medewerkers
De vertaler blijft onbekend. De oorspronkelijke auteur is Pierre Ange GOUDAR (1708-1791), Frans avonturier en literator.
Inhoud
Op de titelpagina prijkt het volgende motto: ‘Quid verum atque decens curo & rogo, & omnis in hoc sum’ (Hor. Lib. I. Ep. I. Ver. 2.) [vert. Wat waar en decent is, heeft mijn zorg en aandacht; en dat is alles waarom ik geef].
De uitgever-drukker beschrijft het werkje in genoemde advertentie aldus:
Een Werkje, waarin de Staatkunde zoo wel als de Zeden en het Gedrag der Engelschen, en de Modens der Vrouwen, gelyk die van alle andere Landen van Europa, zeer Geestig en Natuurlyk worden afgeschertst.
Achtereenvolgens vindt men beschouwingen over de noodzaak dan wel wenselijkheid van spionnen, zoals men daarnaast ook literaire Turkse, Perzische, Chinese, Joodse (Lettres Juives) en nog andere spionnen kent; de staten en machten in Europa; de mode; de stad Londen; het verslag van een Tartaar aan zijn khan over een reis door Engeland; de geschiedenis van Europa; de grondbeginselen van de geschiedenis in het algemeen, tot aan 1788; een analyse van de Engelse staatsinrichting en regering.
Relatie tot andere periodieken
Het blad is een vertaling van L’Espion françois à Londres, waarvan nr. 1 op 27 februari 1778 is verschenen. In totaal telde dit Franse blad vijf nrs., zo blijkt uit de heruitgave ervan (Londen, 1780). Volgens de Dictionnaire des journalistes verscheen L’Espion ‘en fascicules’ maar blijft de originele editie daarvan ‘introuvable’.
In deel 2-1 van de Algemeene Vaderlandsche Letter-Oefeningen (1780) schrijft een anonieme recensent over de ‘vreemde wyze’ waarop de Fransche Spion zijn lezers de wereld rondvoert (p. 169-171). De bespreking is verre van positief.
Exemplaren
¶ STCN 304985996
¶ Full text
Literatuur
¶ Claude Cristin en Marie-Françoise Luna, lemma ‘Pierre Ange Goudar‘, in: Dictionnaire des journalistes (1600-1789), ed. Jean Sgard (1999).
André Hanou
update 29-6-2026
Je moet ingelogd zijn om een reactie te plaatsen.