Philippus Alethophilus beschreven (1749)

Titelbeschrijving
Philippus Alethophilus beschreven. Of de Kerkelyke Zedemeester in Wekelyksche Briefwisselinge Door Henricvs Ephorinvs en Christianvs Trasymachvs, Twee Leeken, getoetst. Die beweren dat de zogenaamde Raizonnable Bibliaan niets minder dan Raizonnabel is. Eerste brief.
Aldus de titelpagina van de eerste aflevering. Afleveringen 2 en 3 hebben op de titelpagina slechts De Kerkelyke Zedemeester Getoetst, waaronder respectievelijk: Tweede brief en Derde brief.

Periodiciteit
Weekblad waarvan slechts de eerste drie ongedateerde afleveringen bekend zijn. Aangezien deze inhaken op het succes van het weekblad De Zeedemeester der Kerkelyken (1749-1752), zullen zij waarschijnlijk al in 1749 verschenen zijn (in nr. 1 wordt gezegd dat men het eerste stukje daarvan ontvangen heeft).

Bibliografische beschrijving
Uitgave in octavo. Elke aflevering telt acht bladzijden. Het geheel is doorgepagineerd 1-24.

Boekhistorische beschrijving
Colofon nr. 3: ‘Te Zalt-Bommel, By Johannes Willem Kanneman Boekverkoper’. Colofon nr. 1:

Deze Brieven zullen alle weeken voor 1½ stuiver te bekomen zyn [volgt als eerste Kanneman]; Arnhem van Goor Meulemans en Nebe; Nymegen Heymans; Zutfen van Hoorn en van Bulderen; Harderwyk Moyen en Brinkin Dord Wittich en Blussé; Haarlem van Lee en Bosch; Delft Graauwenhaan; Leiden v.d. Eik Honkoop en de Pecker; ’s Hage de van Thols en van Buren; Amsterdam Tongerlo Houttuin en Hafman; Gouda Staal; Rotterdam Smithof Maronier J. Losel en van Royen; Schiedam Mandelheim; Alkmaar Koster en Halfman; Hoorn Duin en Kloek; Enkhuizen Klank van Kallenbach en Semeins; Purmerent Jordaan Zaandam Broekhuizen; Gorcum Horner; Utrecht J.S. Bosch Oudemeyer Mulder Vugt en Knyf.

In de colofon van nr. 2 worden hieraan nog toegevoegd: Pallier en Bresser (Den Bosch); Gillissen en Mandelgreen (Middelburg); P. en J. de Payenaar (Vlissingen); Noordbeek en Wigeri (Leeuwarden); v.d. Plaats (Harlingen); Balk (Workum); Friezewyk (Deventer); Febens en Barlinkhof (Groningen).

Inhoud
De eerste aflevering bevat een brief van Henricus Ephorinus, de volgende twee afleveringen elk een brief van Christianus Trasymachus. In het begin wordt gesteld dat men Philippus Alethophilus, de auteur van de Zeedemeester der Kerkelyken, en zijn gezelschap van ‘Raisonnable Biblianen’ wil aanpakken, als zo schadelijk voor het kerkelijke als invretende kanker. Men wil dat wekelijks doen, in de vorm van brieven.
De inhoud van die aanvallen-in-brieven heeft echter nauwelijks substantie. Het lijkt er zelfs op dat men niet werkelijk oppositie wil voeren. Mogelijk is dit slechts een poging (van studenten?) mee te liften op het succes van de Zeedemeester.

Exemplaren
¶ Den Haag, Koninklijke Bibliotheek: 1145 F 36
Full text

Literatuur
¶ M.W. van Rooijen-van Kempen, ‘De Zeedemeester der Kerkelyken: een verlichte lutherse spectator over de ‘fijnen’’, in: E. van der Wall en L. Wessels (red.), Een veelzijdige verstandhouding. Religie en Verlichting in Nederland 1650-1850 (Nijmegen 2007)
¶ Lemma Zeedemeester der Kerkelyken (1749-1752).

André Hanou