Redenaar, of Uitpluizer (1743-1744)

Titelbeschrijving
Redenaar, of Uitpluizer, van Staatkundige, Geleerde en Galante Onderwerpen dezes tyds.
Op de afleveringen zelf staat de short title: De Redenaar.

Periodiciteit
De maandagse afleveringen zijn gedateerd van 5 augustus 1743 t/m 20 januari 1744 (nr. 25). Voorafgaand aan het laatste nummer deelt de boekverkoper aan de lezer mee dat de schrijvers van de Redenaar hebben besloten het blad te beëindigen omdat zij ‘eens Vacantie’ wilden nemen: er moet tijd zijn ‘om hunne gedachten bedaardelyk over nog veele Voorwerpen te laaten gaan’.

Bibliografische beschrijving
Het titelblok van de afleveringen bestaat uit volgnummer, verkorte titel en datum.
De gebundelde uitgave telt 200 doorgenummerde pagina’s in octavo. Het genoemde bericht van de boekverkoper is 4 ongenummerde pagina’s (een half katern) groot en is gezet in een grotere letter dan die van de broodtekst.

Boekhistorische gegevens
P. Spriet, boekverkoper te Amsterdam.
De colofon van nr. 2 noemt bovendien een aantal verkoopadressen:

Deze Redenaar of Uitpluizer van Staatkundige, Geleerde en Galante Onderwerpen dezes tyds, is alle Maandagen te bekomen te Amsterdam by P: Spriet, s’Haage J: van den Bergh en J: de Cros, Haarlem J. Bosch, Rotterdam H: Maronier en Obre, Utrecht Besseling en Paddenburg, Nimwegen de Roever en Wolfsen, Alkmaar J: Halfman, Hoorn Duyn en Enkhuizen Callenbach.

Elders bevat de colofon (deels) andere namen.

Medewerkers
De Redenaar schrijft over zichzelf in enkelvoud, maar in het bericht van de boekverkoper is sprake van ‘schryvers’ (meervoud).

Inhoud
Op een nogal saaie wijze worden beschouwingen gegeven naar aanleiding van het nieuws. Later worden meer spectatorachtige vertogen opgenomen, met brieven van fictieve briefschrijvers en antwoorden erop. Maar het wil niet erg vlotten. Een enkele keer laat de schrijver zien dat hij de neiging heeft te gaan roddelen, maar daar is hij ook niet best in.
Hij heeft wel iets met literatuur, met toneel. Zo geeft hij commentaar op Willem van Haren en Kornelis Elzevier, terwijl op p. 160, in vertaling, het beroemde gedicht van Voltaire op Willem van Haren te lezen is. De schrijver doet ook zelf een poging om het blad een literair karakter mee te geven, zoals op p. 170 e.v., waar personages optreden als Verstand, Scherpzinnigheid, Philosophije, Geloof, Godsdienst en Redenkaveling. Het aantal personages is echter zo groot en de plot zo ingewikkeld, dat de lezer slechts met veel moeite de portee kan doorgronden.
In nr. 18 reageert de Redenaar op kritiek van zijn lezers.

Exemplaren
¶ Den Haag, Koninklijke Bibliotheek: KB 197 E 16
Full text (zonder nr. 23)

Rietje van Vliet