Samenkomst der Geleerden in ’t Ryk der Dooden (1739-1740)

Titelbeschrijving
Samenkomst der Geleerden in ’t Ryk der Dooden. Tusschen allerhande faculteiten, beroemde Godt-geleerden, Philosophen, Starrekundigen, talkundigen [sic], Historiekundigen &c. Eerste [enz.] stukje, Zynde een Samenspraak tusschen den Voortreffelyken Keizerlyken Raadt en Polyhistor, Gottfried Wilhelm van Leibnitz, en Johannes Franciscus Buddeus, insgelyks een beroemde Theologus en Philosooph van de Universiteit te Jena. Waar in de beruchte Leibnitz zyn Merkwaardge Levensloop verhaald aan Buddeus, doormengt met veel Theologische en Philosophische stoffen, over hunne Schriften, als mede over die van D. Wolff, prof. in Marpurg, &c. Uit het Hoogduitsch vertaalt.

Periodiciteit
De bedoeling was dat het blad iedere twee maanden zou verschijnen, aldus de Leydse Courant van 2 februari 1739. Er zijn voor zover bekend 7 afleveringen (‘stukjes’) verschenen.

Bibliografische informatie
De titelpagina is in zwart en rood. De titelprent (S. Fokke del. 1739) heeft als onderschrift ‘Samenkomst van G.W. van Leibnitz en J.F. Buddeus’. Beide geleerden staan in een studeervertrek vol wiskundige symbolen. Het begeleidende gedicht ‘Op de tytel-prent’ is van J. v.d. Heide. Elke aflevering is 110 pagina’s groot (octavoformaat).

Boekhistorische gegevens
De titelpagina van deel 1 meldt: ‘t’Amsterdam, By Zacharias Romberg, en Jacobus Ryckhoff, junior’. Deel 2 staat alleen op naam van Romberg. De prijs per aflevering bedroeg 6 stuivers (Leydse Courant 22 april 1739).

Inhoud
Het tijdschrift bestaat uit een aantal dodengesprekken: fictieve conversaties tussen geleerden/theologen in het hiernamaals. Deze vorm was in de achttiende eeuw zeer populair. Het blad bevat de volgende samenspraken: tussen Gottfried Wilhelm van Leibnitz, en Johannes Franciscus Buddeus (nrs. 1 en 2), tussen Christian Thomasius en August Hermann Francken (nr. 3 en 4), tussen Balthasar Bekker en Christian Scriver (nr. 5 en 6), tussen Johannes Arndt en Philip Jacob Spener (nr. 7). De advertentie in de Leydse Courant van 2 februari 1739 kondigt ook andere samenspraken aan: tussen ‘B. Ziegenbalg en J. Cocceo, Lutheri en J. Calvini […], en Ziegenbalg en een Heidensche Malabaarschen Priester […]’. Deze samenspraken zijn vermoedelijk nooit verschenen.
Vanaf de tweede aflevering is er, met doorlopende paginering, een aparte titelpagina voor de rubriek ‘Letter- en boek-nieuws’ over nieuwe publicaties van geleerden uit Duitsland, Engeland, Frankrijk en Italië, aangevuld met nieuwsberichten over henzelf.

Relatie tot andere periodieken
Het blad is een vertaling van Ausserordentliches Gespräche im Reiche derer Todten zwischen […] 1729-1730.

Exemplaren
¶ Amsterdam, Universiteitsbibliotheek Vrije Universiteit: XM.05922 (nr. 1-7)
¶ Full text nr. 1 en nr. 2

Literatuur
¶ René Veenman, ‘Het dodengesprek in Nederland’, in: De Achttiende Eeuw 29 (1997), p. 35-60.

Rietje van Vliet