Vryborstige Engelsman (1701)

Titelbeschrijving
De Vryborstige Engelsman, Redeneerende over den tegenwoordigen toestand der Staat-Zaaken. Uit het Engels vertaald.

Periodiciteit
Vermoedelijk is het een weekblad. Hiervan hebben niet meer dan 28 nummers bestaan, gezien de opmerking van de uitgevers op de laatste bladzijde van aflevering 28:

Word bekent gemaakt, dat over agt dagen zal uitgegeeven worden de Tytel van alle de Vryborstige Engelsmannen, met een staatkundige Voorreden, zynde dienstig voor alle, die de Vryborstige Engelsmannen tot een Boek by een willen versaamelen.

Bibliografische beschrijving
Iedere aflevering bevat vier pagina’s in kwarto. Elke aflevering herhaalt de titel (zonder vignet).

Boekhistorische gegevens
Blijkens de titelpagina: ‘t’Amsterdam, By Pieter Sceperus […] en Sebastiaan Petzold […] 1701’. Deze uitgevers worden in het colofon bij elke aflevering opnieuw genoemd.

Inhoud
Het tijdschrift is een soort mercuur, met nieuws over het verloop van de oorlog tussen Frankrijk en de geallieerden; de sympathie ligt bij de laatsten (niet verwonderlijk gezien de Engelse herkomst van de tekst. Het is nog niet bekend welke Engelse schrijver, en wel tijdschrift, debet is aan dat origineel).
Na het nieuws volgen als vaste onderdelen: een rubriek ‘Boek-nieuws’ met vrijwel uitsluitend werken te koop bij Sceperus en Petzold; en de colofon waarin opnieuw wordt opgegeven dat die boeken, alsmede de voorgaande Engelsmannen verkrijgbaar bij genoemden. Dit assortiment blijkt kwaliteit te hebben.
Zo worden genoemd: Gracian, prenten van Romeyn de Hooghe, John Toland, het werk van het Amsterdamse genootschap In Magnis Voluisse Sat Est, De vrye staat van Geenland, en, in nr. 23, als aanbevolen, ‘de complete Haagze Mercurius door den vermaarden Heer Doudyns’. Bij dit alles past dus de Vryborstige Engelsman, als goede informatie voor de politiek volwassen lezer.

Exemplaren
¶ Leiden, Universiteitsbibliotheek: THYSPF128481
¶ Den Haag, Koninklijke Bibliotheek: 946 F 30.
Full text

Literatuur
¶ Rietje van Vliet, ‘”Wer Socinianische Bücher sucht, findet sie bey ihm am ehesten”. De beschermheren van Sebastiaan Petzold’, in: Jaarboek voor Nederlandse boekgeschiedenis 2018.

 André Hanou