Wonderlyke Turkze Vertelling (ca. 1750)

Titelbeschrijving
De Wonderlyke Turkze Vertelling, Of de Standvastigheid van een Ryk Heer Zyn Zoon En de Schrikkelyke Straf van een Jongeling, Over het veranderen van een Christen tot een Turk.

Periodiciteit
Vermoedelijk een wekelijkse uitgave. Van deze Vertelling zijn drie afleveringen verschenen. Het einde wordt al aangekondigd in nr. 2: ‘Het Vervolg of laatste Deel van deze Vertelling hier na’ (p. 8). Buisman dateert in zijn Populaire prozaschrijvers van 1600 tot 1815 deze uitgave rond 1750 (nr. 2331).
De Turkze Vertelling lijkt door de volgnummers en advertenties op een tijdschrift, al heeft het blad vanwege de inhoud meer de eigenschappen van een boek-in-delen.

Bibliografische beschrijving
Uitgave in kwarto. Elke aflevering telt vier bladzijden. Het geheel is doorgepagineerd 1-12. Het titelblok van nr. 2 geeft: Vervolg of tweede deel van de wonderlyke Turkze vertelling’; in nr. 3 heet het: Derde of laatste deel van de wonderlyke Turkze vertelling’.
Aan het einde van elke aflevering enkele advertenties voor middelen tegen likdoorns, schurft enzovoorts.

Boekhistorische gegevens
Colofons: ‘Gedrukt by de Weduwe J. van Egmont’.

Inhoud
Het verhaal maakt de indruk uit een oudere periode (zestiende eeuw?) betrokken te zijn.
Vader Theodosius, woonachtig in het nog Griekse Constantinopel, voedt zijn zoons Theophilus en Christianus op in de echte christelijke tradities. De Turken rukken op en nemen Constantinopel in. De Turkse officier Schemet doodt Theodosius en neemt zijn huis in bezit. De zoons moeten werken als slaven op zijn buiten. Schemet wil hen tot de Islam bekeren; Christianus heeft daar wel oren naar.
Schemet wil Theophilus doden wegens diens verzet, maar deze is onvindbaar wegens zijn bidden in een kerk, ten gevolge waarvan juist Christianus door een misverstand gedood wordt (gebakken in een steenbakkersoven). In deze afloop ziet Schemet de hand Gods. Hij bekeert zich en vlucht met Theophilus en zijn bezit naar elders.
Na het verhaal volgt een ‘Leerzaame leerlinge’, waarin de lezer zes lessen krijgt met betrekking tot het christelijk geloof.

Exemplaren
¶ Amsterdam, Universiteitsbibliotheek: Obr. 3.

André Hanou